Analog Sinyal ve Dijital Sinyal Arasındaki Fark Nedir?

Analog sinyal belirli bir aralıkta kesintisiz değişen ve bu aralıkta sonsuz sayıda değer alabilen sinyaldir; dijital sinyal ise bilgiyi kesikli, ayrık değerlerle, 0 ve 1 olarak taşır. Grafikte analog sinyal sinüs dalgasına benzeyen pürüzsüz bir eğri çizer, dijital sinyal kare dalga biçiminde görünür. Vana otomasyonunda bu farkın somut bir karşılığı vardır: 4-20 mA akım sinyali vanayı tam kapalı ile tam açık arasındaki herhangi bir konuma getirir, açma-kapama (on/off) sinyali ise yalnızca iki konum tanır.

Analog sinyal ve dijital sinyal iletiminde farklı altyapı sistemleri devreye girer. Her alanda süren dijitalleşmenin sonucu olarak verilerin dijital gönderimi bugün esas yöntemdir. İki sinyal türü kullanım yerine göre farklı alanlarda karşımıza çıkar; bir proses tesisinde ise aynı vananın kontrolünde birlikte çalışabilir.

Analog ve dijital sinyaller arasındaki diğer farklar

Analog sinyal sürekli olarak sürdürülen bir sinyaldir; dijital sinyal ise kesikli ve ayrık gönderimiyle öne çıkar. İnsan sesinin havada yayılması ve analog cihazların çalışması analog yayılımın örnekleridir. Dijital sinyal gönderimi ise bilgisayarlar ya da CD’ler üzerinden yapılan veri transferini temsil eder. Dijital sinyaller daha fazla veri depolama ve iletim imkânı sağlar, veri transferini de hızlandırır.

İki sinyal parazite karşı da farklı davranır. Analog devreler gürültüye ve bozulmaya daha açıktır; dijital sinyallerin bu etkilere karşı bağışıklığı çok daha yüksektir. Dijital sinyal iki değerden birini alır ve bu değerler çoğunlukla 0 V ile devrenin besleme gerilimi arasındadır.

Özellik Analog sinyal Dijital sinyal
Değer yapısı Bir aralıkta sürekli, sonsuz sayıda değer Ayrık değerler: 0 ve 1
Dalga biçimi Sinüs dalgası gibi pürüzsüz eğri Kare dalga
Gürültüye karşı davranış Gürültü ve bozulmaya daha açık Bağışıklığı çok daha yüksek
Günlük örnek İnsan sesinin havada yayılması Bilgisayar ve CD ile veri transferi
Vana otomasyonunda örnek Pozisyonere giden 4-20 mA veya 3-15 psi komut Selenoid valfe giden açma-kapama komutu, AS-Interface veri yolu

Dijital sinyallerin özellikleri

Dijital sinyaller ikili (binary) yapıdadır: veri gönderilirken sıfır ve birlerin temsil edildiği yapılar kullanılır. İnternet teknolojileri de bu yapının üzerine kuruludur. Dijital ortamda veriler sağlıklı biçimde saklanır ve daha başarılı biçimde aktarılır.

Analog sinyaller de dijitale dönüştürülür. Analog-dijital dönüştürücü (ADC), sürekli değişen genliği ayrık değerlere böler; dijital-analog dönüştürücünün (DAC) girişi ise dijital sistemden gelen ikili veri akışıdır. Eski analog verilerin dijital ortama aktarılması da bu dönüşümle yapılır.

Vana otomasyonunda analog ve dijital sinyal nerede kullanılır?

Pnömatik aktüatörlü bir vanada analog sinyal vananın yüzde kaç açılacağını söyler; dijital sinyal ise vananın açılıp kapanmasını ve durumunun kontrol sistemine bildirilmesini sağlar. Hangi sinyalle çalışacağınız, aktüatörün üzerine seçeceğiniz kontrol ünitesini de belirler.

4-20 mA ve 3-15 psi sinyali pozisyonere ne söyler?

4-20 mA akım döngüsü, sensörden gelen basınç, akış veya sıcaklık bilgisini ileten ve vanayı kontrol eden iki kablolu bir analog sistemdir. Bükümlü bir çift kablo hem vericiyi besler hem de çıkış sinyalini taşır. Doğrudan etkili bir vanada 20 mA vananın tamamen açık, 4 mA kapalı olduğu anlamına gelir ve aradaki her akım değeri bir ara konuma karşılık gelir. Ters etkili vanada bu ilişki tersine döner. Döngünün çalışmasını ve doğrulanmasını 4-20 mA akım döngüsü yazımızda anlattık.

Pozisyoner, vanaya gelen kontrol sinyalini değerlendirir ve vananın istenen açıklık yüzdesine gelmesini sağlar; sinyal ile vana konumu arasında doğrusal bir ilişki kurar. Kinetrol pozisyonerler 4-20 mA elektrik sinyaliyle veya 3-15 psi pnömatik sinyalle kontrol edilir. Pnömatik sinyal de analogdur: 3 ile 15 psi arasındaki basınç değerleri aktüatörü belirli bir konuma getirir ve orada tutar. Pnömatik pozisyonerin çalışma prensibini ayrı bir yazıda ele aldık.

Pozisyoner ailesinde sinyal türüne göre şu üniteleri tedarik ediyoruz:

  • EL pozisyoner: 4-20 mA sinyal girişi (en fazla 8 V besleme) ve hava girişiyle çeyrek tur aktüatörü oransal servovalf üzerinden konumlandırır. Hassasiyeti 0,1 mA değerinden iyidir; 3,5-7 bar temiz, kuru ve yağsız havayla çalışır.
  • AP pozisyoner: 3-15 psi (0,2-1,0 bar) pnömatik sinyalle döner veya lineer aktüatörü belirli konuma getirir ve orada tutar. Hassasiyeti %0,7 değerinden iyidir.
  • I/P kontrol cihazı: AP pozisyonerin yan tarafındaki diyafram muhafazasının yerine takılır. Bu durumda AP, 4-20 mA giriş akımıyla orantılı bir açısal konum verir.

Açma-kapama komutu ve vana durumu hangi sinyalle iletilir?

Vananın yalnızca açık ya da kapalı konumda çalıştığı hatlarda aktüatörü iki durumlu, yani dijital bir komut yönetir. Bu komut, aktüatöre monte edilen açma-kapama selenoid valfleri üzerinden pnömatik aktüatörü çalıştırır.

Vananın durumu da kontrol sistemine aynı mantıkla döner. Tedarik ettiğimiz limit switch box üniteleri, tamamen kapalı ve korozyona dayanıklı metal bir kasa içinde çeşitli sinyal seçenekleri sunar. Bu kutular Kinetrol aktüatörlere doğrudan, VDI/VDE arayüzüyle de her marka döner aktüatöre monte edilir. AS-Interface seçeneğinde cihaz, veri yolu denen iki telli bir iletişim kablosuna bağlanır ve ana cihaza (bilgisayar veya PLC) giden dijital sinyalle kontrol edilir ya da izlenir. Aynı ailede DeviceNet haberleşmeli ve patlamaya dayanıklı switch kutuları da bulunur.

Analog komut açma-kapama valfleriyle nasıl birleşir?

P3 On/Off pozisyoner, iki sinyal türünü tek ünitede birleştirir. Metal muhafazalı elektronik konumlandırma devresi, aktüatörün flanşına doğrudan monte edilen standart açma-kapama selenoid valfleriyle çeyrek tur pnömatik aktüatörü kontrol eder. Harici giriş olarak 4-20 mA (iç direnç 250 ohm) veya potansiyometre (en az 10 kohm) seçilir; doğrusallık ve tekrarlanabilirlik %1 değerinden iyidir.

P3, model 05 ile 15 arasındaki Kinetrol aktüatörlere uyar ve 230 V ac, 115 V ac ya da 24 V dc ile beslenir. İsteğe bağlı açı ünitesi 14,7-27 V dc ile beslenir ve 4-20 mA analog çıkış verir.

Vana ara konumlarda duracaksa 4-20 mA ya da 3-15 psi analog komutla çalışan bir Kinetrol pozisyoner öneriyoruz. Vana yalnızca açılıp kapanıyorsa komutu selenoid valfle uygulamanızı, vananın durumunu ise PLC’ye dijital sinyalle bildiren bir limit switch box ile izlemenizi öneriyoruz.

Mor Endüstri

Aktüatörünüz için 4-20 mA, 3-15 psi veya açma-kapama kontrollü bir pozisyoner seçmek, teklif almak ya da stok sormak için info@morendustri.com adresine yazabilirsiniz.

Kaynaklar