Konveyör Bant Çeşitleri: Malzemeye Göre Seçim

Konveyör bant çeşitleri üç şeye göre ayrılır: bandın gövdesi olan karkas (tekstil veya çelik), malzemeyle temas eden üst kaplamanın dayanımı (aşınma, ısı) ve bant yüzeyinin biçimi (düz, oluklu ya da dişli). Hangi bandın seçileceğini taşınan malzemenin ağırlığı, aşındırıcılığı ve sıcaklığı ile hattın eğimi belirler. Mor Endüstri olarak konveyörlerimizi çalışma alanına göre farklı lastik bant tipleriyle, istenen ölçü ve kapasitede imal ediyoruz. Malzeme dikey yükselecekse veya tozu dışarı çıkmamalıysa bandın yerine elevatör ya da helezon öneriyoruz.

Lastik, PVC, çelik merdane ve modüler plastik bantların kısa karşılaştırması konveyör bant sistemleri yazımızda yer alıyor. Aşağıda bir bandı oluşturan katmanları ve malzemenizin hangi özelliğinin hangi katmanı belirlediğini anlatıyoruz.

Bir konveyör bandı hangi katmanlardan oluşur?

Bir konveyör bandı, gövdesini oluşturan karkas ile bu gövdeyi üstten ve alttan saran kaplamalardan oluşur. Karkas tekstil ya da çelik olur. ISO 10247 (1990; 2021’de gözden geçirilip onaylandı), genel amaçlı bantların kaplamalarını bu iki karkas türü için sınıflandırır.

Tekstil karkaslı bantların gereklerini ISO 14890:2026 tanımlar. Bu standarda göre kaplaması lastik, plastik ya da ikisi birden olan bu bantlar, düz veya çanak biçiminde dizilmiş taşıyıcı rulolar üzerinde genel amaçlı taşımada çalışır. Hafif taşıma bantları bu standardın kapsamı dışındadır ve ISO 21183-1’e bağlıdır.

Malzemeyle temas eden yüz üst kaplamadır. Bant malzemesini ve kalınlığını taşınacak ürünün ağırlığına ve sıcaklığına göre seçiyoruz.

Malzemenizin hangi özelliği bandın hangi kısmını belirler?

Bant tipini malzemenin altı özelliği belirler: ağırlığı, aşındırıcılığı, sıcaklığı, eğimde kayma eğilimi, tozuması ve dikey yükseltilip yükseltilmeyeceği. Her özelliğin bantta ve konveyörde neyi değiştirdiğini aşağıda bir arada gösteriyoruz.

Malzemenin özelliği Bantta değişen Konveyörde değişen
Ağır ve hacimli (madencilik, çimento) Lastik bant; bant malzemesi ve kalınlığı ağırlığa göre Taşıma kapasitesi ve hız motor gücüyle uyumlu tasarlanır
Aşındırıcı Üst kaplamanın aşınma dayanımı Toza ve aşındırıcı maddelere dayanıklı rulolar
Sıcak Isıya dayanıklı lastik kaplama Sıcak ve aşındırıcı malzemede çelik merdane
Eğimde kayan Oluklu veya dişli bant yüzeyi Eğim ve yön tesis alanına göre ayarlanır
Hafif ve orta ağırlıkta parça yük PVC bant (paketleme, lojistik) Bant uzunluğu ve genişliği ihtiyaca göre
Toz veya granül, tozu dışarı çıkmamalı Bant yerine helezon Açık veya kapalı tip helezon
Toz veya granül, dikey yükselecek Bant yerine kovalı elevatör Lastik bantlı veya zincirli elevatör

Aşındırıcı malzeme bandın neresini zorlar?

Aşındırıcı malzeme en çok bandın üst kaplamasını ve bandı taşıyan ruloları zorlar. ISO 10247, kaplamaların temel özelliklerini ve her birinin hangi yöntemle belirleneceğini sınıflandırır; kaplamanın dayanımı bu özelliklerle tarif edilir.

Çimento fabrikaları, kömür nakliyesi, kırıcılar, hazır karışım ve depolama tesisleri için imal ettiğimiz konveyörlerde toza dayanıklı roleler ve motor-redüktör tahrikli sistem kullanıyoruz. Toza dayanıklı roleler konveyörün uzun ömürlü kullanılmasını sağlar. Teklif isterken malzemenin cinsini ve tane boyunu yazmanız, kaplama ve rulo seçimini doğrudan sizin hattınıza göre yapmamızı sağlar.

Sıcak malzeme taşıyan hatta bant nasıl seçilir?

Sıcak malzemede ilk karar, malzemenin ısıya dayanıklı lastik kaplamalı bantla mı yoksa çelik merdaneli konveyörle mi taşınacağıdır. Sıcak ve aşındırıcı malzemede, metal sanayinde ve dökme malzeme hatlarında çelik merdane tercih edilir. Lastik bantlı konveyörlerde sıcaklığa ve nemli ortama dayanıklı özel bant malzemeleriyle çalışıyoruz.

Isıya dayanıklı lastik kaplamaların gereklerini ve deney yöntemlerini ISO 4195:2026 (Ağustos 2026) tanımlar. Standart, ısıya maruz kalan kaplamanın sertliğinde, kopma uzamasında ve çekme dayanımında izin verilen değişimleri belirler. Bu gerekler yalnızca üst (taşıyıcı) kaplaması 4 mm veya daha kalın olan bantlara uygulanır.

Isıya dayanıklı bant isterken üst kaplama kalınlığını ve dayanımın hangi standarda göre denendiğini sorun. Teklif isteğinize malzemenin banda düştüğü andaki sıcaklığını yazın.

Eğimli hatta malzemenin geri kaymasını ne önler?

Eğimli hatta malzemeyi bant yüzeyinin profili tutar. Malzemenin kaymaması gereken hatlarda bant yüzeyini oluklu veya dişli yapıyoruz; böylece malzeme eğimde kaymadan taşınır.

Konveyörlerimiz yatay ve eğimli taşıma işlerinde kullanılır. Hattın eğimini ve yönünü tesis alanına göre ayarlıyoruz. Eğimi, iki nokta arasındaki yükseklik farkı ve hat uzunluğuyla birlikte bildirmeniz yeterlidir.

Eğim ne olursa olsun bandı taşıyabileceğinden fazla yüklemeyin: aşırı yük iş kazasına yol açar.

Dökme malzeme ile parça yük için bant nasıl ayrılır?

Dökme malzeme ile koli ve paket gibi parça yükler farklı bantlarla taşınır. ISO 14890:2026’nın tanımladığı genel amaçlı bantlar düz veya çanak dizilmiş rulolar üzerinde çalışır; çanak dizilimde yan rulolar bandın kenarlarını yukarı kaldırır ve dökme malzeme bandın ortasında taşınır.

Ağır ve hacimli dökme malzemede, madencilikte ve çimento tesislerinde lastik bant kullanılır. Hafif ve orta ağırlıktaki ürünlerde, paketleme ve lojistikte PVC bant; gıda ürünlerinde modüler plastik bant tercih edilir. Bant uzunluğunu ve genişliğini hattın ihtiyacına göre belirliyoruz.

Malzeme dikey yükselecekse veya tozu dışarı çıkmamalıysa hangi taşıyıcı seçilir?

Toz veya granül malzeme dikey yükseltilecekse bandın yerine kovalı elevatör, malzeme tozsuz taşınacaksa helezon kullanıyoruz. Bu iki taşıyıcıyı da konveyör gibi ölçüye göre imal ediyoruz.

Elevatörlerimiz çimento, alçı gibi toz veya granül katıları dikey taşır. Lastik bantlı ve zincirli olmak üzere iki tip kovalı elevatör imal ediyoruz. Kapasiteyi %75 doluluk oranına göre hesaplıyoruz ve zincir hızını 1,0-1,4 m/sn arasında ayarlıyoruz. Tahrik grubu hidrolik kavramalı ve geri kilitlemelidir; yüksekliği ve kapasiteyi ihtiyaca göre belirliyoruz.

Helezonlarımız çimento ve benzeri toz veya granül katıları yatay, açılı veya dikey taşır. Helezonları açık veya kapalı tip olarak, Ø 100 mm’den Ø 1000 mm’ye kadar çapta imal ediyoruz. 12 metreye kadar olan helezonları orta yatak olmadan yapıyoruz.

Çimento ve alçı gibi toz ve granül malzemeyi dikey yükseltmek gerektiğinde profilli bant yerine lastik bantlı veya zincirli kovalı elevatör öneriyoruz; bant çeşidi seçimi, malzemenin yatay ya da eğimli bir hatta taşınacağı belli olduktan sonra başlar.

Mor Endüstri

Sık sorulan sorular

Konveyör bandı aşındığında veya yıprandığında değiştirilir; aynı kontrolde aşınan parçalar da yenilenir. Bu anı zamanında görmek için bant gerginliğini periyodik olarak kontrol edin, ruloları düzenli yağlayıp temizleyin, motor ve redüktör performansını izleyin. Bu rutin bakım, hatta ani duruşları önler.

Konveyör bandının taşıyacağı yükü bandın malzemesi ve kalınlığı ile motor gücü belirler. Taşıma kapasitesini ve hızı motor gücüyle uyumlu olacak şekilde tasarlıyor, konveyörü istenen ölçü ve kapasitede imal ediyoruz. Bandı taşıyabileceğinden fazla yüklemek iş kazasına yol açar.

Konveyör bantlar lastik, PVC veya çelik gibi malzemelerden üretilir; gıda hatlarında modüler plastik bant da kullanılır. Genel amaçlı bantlarda karkas tekstil ya da çelik, kaplama ise lastik, plastik veya ikisi birden olur. Hangisinin seçileceğini taşınan ürünün ağırlığı ve sıcaklığı belirler.

Hattınız için bant tipini birlikte nasıl seçeriz?

Malzemenizi ve hattınızı bize anlattığınızda bant tipini, yüzey profilini ve gerekiyorsa elevatör ya da helezonu birlikte seçiyoruz. Malzemenin cinsini, tane boyunu, banda düştüğü sıcaklığı, saatlik kapasiteyi, hat uzunluğunu ve eğimini info@morendustri.com adresine gönderin ya da +90 212 249 09 36 numarasından bize ulaşın. Konveyör bantlarımızı bu bilgilere göre imal ediyoruz; işveren gizliliği nedeniyle referanslarımızı talep edilmesi halinde paylaşıyoruz. Bir konveyör imalatında hangi bilgilerin netleşmesi gerektiğini konveyör bant üreticisi seçimi yazımızda anlattık.

Kaynaklar